تأثیرات منفی و مثبتی تکنولوژی بر سلامتی انسان
تأثیرات منفی و مثبتی تکنولوژی میتواند بسیار حیاتی باشد، فناوری پدیدهای ماندگار در زندگی انسانها است که همیشه در حال گسترش است. هر فناوری نوینی که وارد زندگی ما میشود، میتواند به بهبود زندگی کمک کند اما در بعضی شرایط میتواند تهدیدی برای سلامت جسمی و روانی ما باشد.
تأثیرات منفی فناوری روی سلامت
این روزها استفاده از فناوری، اجتنابناپذیر است. ما برای انجام بیشتر کارها به اینترنت و وسایل هوشمند نیاز داریم و ایجاد شرایطی مثل شیوع کرونا باعث شده که بیشتر به فناوری وابسته شویم. در این دوران روابط اجتماعی ما، کار کردن ما و حتی تحصیل کردنمان به اینترنت وابسته شده است. بنابراین بد نیست که از مضرات آن هم بدانیم تا میزان استفاده از محصولات فناوری را مدیریت کنیم. استفاده از تکنولوژی و امکانات جذابی که در اختیار ما میگذارد ممکن است آسیبهای زیر را به دنبال داشته باشد.
۱. آسیبهای چشم
کارشناسان میگویند استفادهی طولانیمدت از نمایشگرهای دیجیتالی مانند کامپیوتر، لپتاپ و گوشی همراه میتواند به چشم آسیب برساند. اینگونه آسیبها با علامتهای زیر همراه هستند؛
- تاری دید
- خشکی چشم
- سردرد
- درد در ناحیهی گردن و شانه
نور شدید صفحهی نمایش، نور نامناسب محیط و فاصلهی نامناسب فرد تا صفحهی نمایش، مهمترین عواملی هستند که باعث ایجاد این آسیبها میشوند. کارشناسان توصیه میکنند برای پیشگیری از ایجاد آسیبهای چشم نکتهی زیر را رعایت کنید؛
بعد از هر ۲۰ دقیقه تماشای صفحهی نمایش، ۲۰ ثانیه به چشمانتان استراحت دهید و در مدت استراحت به جایی که ۶ متر با شما فاصله دارد نگاه کنید.
۲. مشکلات اسکلتی ـ عضلانی
در زمان استفاده از گوشیهای هوشمند این احتمال وجود دارد که سر را در یک وضعیت غیر طبیعی و متمایل به جلو نگه دارید. در این وضعیت فشار زیادی به گردن، شانهها و ستون فقرات وارد میشود.
مطالعهای در سال ۲۰۱۷ که بر اساس خوداظهاری شرکتکنندگان انجام شد نشان داد بین اعتیاد به استفاده از گوشیهای هوشمند و مشکلات گردن رابطهی کاملا مشخصی وجود دارد.
مطالعه دیگری که سالها پیش و در دههی ۱۹۹۰ انجام شد نشان داد که مواجه شدن نوجوانان با کمردرد و درد در ناحیهی گردن و شانه افزایش پیدا کرده است. در همین مطالعه مشخص شد که علت این پدیده، افزایش استفاده از فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی است.
همچنین استفادهی افراطی از فناوری میتواند باعث ایجاد آسیب فشار تکراری (RSI) در انگشتان و مچ دست بشود.
اگر یکی از این دردها را تجربه میکنید، میتوانید برای کاهش آن از اقدامات زیر کمک بگیرید؛
- از قاعدهی استراحت مکرر استفاده کنید یعنی چند نوبت و در فواصل زمانی مشخص استراحت کنید.
- در زمان استراحت تمرینات کششی انجام دهید.
- یک فضای کار ارگونومیک ایجاد کنید.
- هنگام استفاده از دستگاهها، وضعیت مناسب بدن را حفظ کنید.
اگر با این اقدامات درد کاهش پیدا نکرد، باید به پزشک مراجعه کنید.
۳. مشکلات خواب
استفاده از فناوری در اتاق خواب میتواند به چندین روش در خواب اختلال ایجاد کند. مطالعهای در سال ۲۰۱۵ نشان داد قرار گرفتن در معرض نور آبی مصنوعی که از دستگاهها منتشر میشود میتواند ترشح هورمون ملاتونین را کاهش دهد و نظم ساعت زیستی را مختل کند. این تأثیرات منفی باعث ایجاد اختلالات خواب میشوند که کاهش تمرکز در طول روز را به دنبال دارند.
بهتر است وسایل الکترونیکی را همراه خودتان به اتاق خواب نبرید. وجود آنها در اتاق خواب شما را وسوسه میکند و کنار گذاشتن آنها برایتان دشوار میشود. در این شرایط وقتی که تصمیم میگیرید بخوابید به این آسانیها خوابتان نمیبرد.
۴. مشکلات روانی
استفاده از شبکههای اجتماعی به شما کمک میکند تا ارتباط بیشتری با دیگران داشته باشید. این ارتباط گسترده میتواند پیامدهای منفی هم داشته باشد. برای نمونه، مقایسه کردن خودتان با دیگران یکی از این پیامدهای منفی است که باعث میشود احساس کمبود یا تنهایی را تجربه کنید.
در مطالعهای که بهتازگی انجام شد بیش از ۱۷۰۰ نفر از افرادی که بین ۱۹ تا ۳۲ سال سن داشتند بررسی شدند. در این مطالعه مشخص شد استفادهی زیاد از شبکههای اجتماعی میتواند تمایل به انزوای اجتماعی را افزایش دهد.
فناوری بخشی از زندگی ما است که تأثیرات مثبت و منفی آن به چگونگی استفادهی ما برمیگردد. اگر از فناوری به شکلی صحیح استفاده شود تأثیرات مثبت و فواید آن بیشتر از تأثیرات منفی و مضراتش است. امروزه فناوری نقش مهمی در آموزش، بهداشت و رفاه عمومی ایفا میکند.
آشنایی با تأثیرات منفی فناوری و عوامل ایجادکنندهی آنها به شما کمک میکند که برای کاهش این تأثیرات منفی اقداماتی انجام دهید و همچنان از جنبههای مثبت فناوری لذت ببرید.
منبع: Healthline
